Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanısı Olan Çocuklarda İlaç Tedavisinin Beslenme Durumu Üzerine Etkileri

  • Zeynep Caferoğlu Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Kayseri
  • Hülya Gökmen Özel Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Ankara
  • Fırat Hamidi Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Psikiyatri Bölümü, Kayseri
  • Gözde Ertürk Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyoistatistik Anabilim Dalı, Kayseri
Anahtar Kelimeler: Beslenme, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, ilaç tedavisi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan ilaçların çocukların beslenme durumu üzerine etkilerini incelemektir. Bireyler ve Yöntem: Çalışmaya 6-12 yaş aralığındaki DEHB tanısı almış 18 kız (%30) ve 42 erkek (%70) olmak üzere toplam 60 çocuk dâhil edilmiştir. İlaç kullanımının etkisini belirleyebilmek için çocuklar, yeni tanı alanlar ve en az 6 aydır aynı dozda ilaç kullananlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Beslenme durumunu değerlendirmek amacı ile 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı alınarak “Beslenme Bilgi Sistemi (BEBİS)” programında günlük alınan enerji ve besin ögesi miktarları hesaplanmıştır. Bu değerler Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi’nde yer alan yaş gruplarına uygun gereksinimler ile karşılaştırılmıştır. BKİ değeri 15. persentilin altında kalanların malnütrisyon riski taşıdığı kabul edilmiştir. Ayrıca, çocukların Akdeniz diyetine uyumları Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KIDMED indeksi) ile değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programında analiz edilmiştir. Bulgular: DEHB’li çocuklar günlük enerji gereksinimlerinin %74’ünü karşılarken, bu enerjinin %53’ü karbonhidratlardan, %13.5’i proteinlerden ve %33.5’i yağlardan sağlanmaktadır. Günlük folik asit gereksiniminin karşılanma oranı %79, C vitamininin %78, demirin %77 ve kalsiyumun %56 olduğu görülmüştür. Yeni tanı alanlar ile en az 6 aydır ilaç kullananlar karşılaştırıldığında, günlük enerji gereksinimi karşılanma yüzdesinin ilaç kullanan grupta daha düşük olduğu saptanmıştır (p=0.049). Aynı zamanda, BKİ değeri 15.persentilin altında olan birey sayısı yeni tanı grubunda %6.5 iken, ilaç kullanan grupta %41.4’tür ve bu fark istatistiksel açıdan önemlidir (p=0.001). Çocukların Akdeniz diyetine uyumları ise her iki grupta da çoğunlukla orta düzeyde bulunmuştur (p>0.05). Sonuç: Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, DEHB tanısı olan çocukların ilaç tedavisi aldıkları süreçte beslenme yetersizliği bakımından daha fazla risk altında olduklarını göstermiştir. Bu süreçte çocuklar, mutlaka bir diyetisyen tarafından izlenmeli ve beslenme yetersizliği oluşmadan gerekli müdahaleler yapılmalıdır.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.
Yayımlanmış
2014-08-15
Nasıl Kaynak Gösteririm
1.
Caferoğlu Z, Gökmen Özel H, Hamidi F, Ertürk G. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanısı Olan Çocuklarda İlaç Tedavisinin Beslenme Durumu Üzerine Etkileri. Bes Diy Der [Internet]. 15 Ağustos 2014 [a.yer 10 Nisan 2021];42(2):99-107. Erişim adresi: https://beslenmevediyetdergisi.org/index.php/bdd/article/view/172
Makale Türü
Araştırma